برای هر سن چه کتابی بخریم؟ راهنمای انتخاب کتاب کودک از ۲ تا ۸ سال
برای هر سن چه کتابی بخریم؟ راهنمای انتخاب کتاب کودک از ۲ تا ۸ سال
وقتی برای کودک کتاب میخریم، معمولاً اولین چیزی که نگاه میکنیم رده سنی روی جلد است. اما دو کودک همسن ممکن است سلیقه و تجربه کاملاً متفاوتی در کتابخوانی داشته باشند؛ یکی دوست دارد چند دقیقه درباره هر تصویر حرف بزند و دیگری میخواهد داستان سریع جلو برود.
بنابراین برای انتخاب کتاب کودک بهتر است فقط نپرسیم:
«این کتاب برای چند سالههاست؟»
بلکه بپرسیم:
«آیا این کتاب برای کودک من جذاب، قابل فهم و متناسب با تجربه کتابخوانی اوست؟»
در این راهنما میخواهیم خیلی عملی ببینیم برای کودکان ۲ تا ۸ ساله چه نوع کتابهایی مناسبترند و قبل از خرید باید به چه چیزهایی توجه کنیم.
قبل از خرید کتاب کودک این ۵ مورد را بررسی کنید
۱. مقدار متن
یکی از اولین کارها این است که چند صفحه از داخل کتاب را ببینید.
برای کودکی که هنوز حوصله دنبال کردن داستان طولانی ندارد، کتابی که در هر صفحه یک پاراگراف بلند دارد احتمالاً انتخاب اول خوبی نیست.
در مقابل، کودکی که مدتهاست برایش کتاب میخوانید ممکن است از داستانهای طولانیتر هم لذت ببرد.
پس تعداد کلمات مهمتر از سن روی جلد نیست؛ باید با تجربه خود کودک هماهنگ باشد.
۲. تصویرها
در کتاب کودک، تصویر فقط برای زیباتر شدن صفحه نیست.
بهتر است تصویرها به کودک چیزی برای دیدن و حرف زدن بدهند.
قبل از خرید چند صفحه را نگاه کنید و از خودتان بپرسید:
«اگر متن را نخوانم، آیا میتوانم درباره این تصویر با کودک حرف بزنم؟»
اگر جواب مثبت باشد، احتمالاً کتاب ظرفیت بیشتری برای مطالعه مشترک دارد.
۳. طول داستان
بعضی داستانها در چند صفحه به نتیجه میرسند و بعضی دیگر شخصیتها و اتفاقات بیشتری دارند.
برای کودکی که تازه با کتاب ارتباط گرفته، معمولاً شروع با داستانهای کوتاهتر راحتتر است. بعد میتوان بهتدریج سراغ داستانهای طولانیتر رفت.
۴. موضوع کتاب
«کتاب خوب» اگر درباره چیزی باشد که کودک هیچ علاقهای به آن ندارد، ممکن است گوشه کتابخانه بماند.
حیوانات، ماشینها، دایناسورها، احساسات، فضا، مشاغل، دوستی و قصههای خندهدار فقط چند نمونهاند.
علاقه کودک را جدی بگیرید.
۵. زبان کتاب
متن باید برای کودک قابل فهم باشد، اما لازم نیست تمام واژههای آن از قبل برایش آشنا باشند.
وجود چند واژه تازه میتواند زمینه گفتوگو ایجاد کند؛ ولی اگر تقریباً برای فهم هر جمله مجبور به توضیح باشید، ممکن است کتاب برای تجربه فعلی کودک دشوار باشد.
برای کودک ۲ تا ۳ ساله چه کتابی بخریم؟
در این سن بهتر است کتاب بیشتر تجربه باشد تا داستان طولانی.
کتابهایی با:
- تصویرهای بزرگ و واضح
- متن کوتاه
- موضوعات آشنا
- حیوانات و اشیای روزمره
- بخشهای حرکتی و تعاملی
- صفحات مقاوم
معمولاً انتخابهای قابل بررسیتری هستند.
کودک ممکن است یک صفحه را چند بار ببیند، تصویر را نشان دهد، کتاب را ببندد و دوباره باز کند. لازم نیست هر بار کتاب از اول تا آخر خوانده شود.
یک نمونه از یارینو: «بچرخون بچرخون؛ آشنایی با شکلها»
این کتاب برای کودکان ۲ سال به بالا طراحی شده و دارای بخشهای چرخان است؛ یعنی کودک فقط شنونده نیست و میتواند با دست خودش تصاویر را تغییر دهد و شکلها را پیدا کند.
مناسبتر برای: کودکی که دوست دارد هنگام کتاب دیدن، خودش هم چیزی را لمس و جابهجا کند.
برای کودک ۳ تا ۴ ساله چه کتابی بخریم؟
در این سن میتوان کمکم کتابهایی انتخاب کرد که علاوه بر تصویر، موضوع مشخصتری هم داشته باشند.
داستان همچنان بهتر است قابل فهم باشد، اما میتوان درباره تصاویر بیشتر گفتوگو کرد.
مثلاً هنگام خواندن لازم نیست مرتب سؤال امتحانی بپرسیم. گاهی کافی است بگوییم:
«وای! این میمون رو دیدی کجا نشسته؟»
یا:
«فکر میکنی این حیوان داره کجا میره؟»
اگر کودک عاشق حیوانات است: «سلام دنیا! حیوانات جنگلی»
این کتاب برای ۳ سال به بالا طراحی شده، ۲۸ صفحه دارد و با متنهای کوتاه و تصاویر رنگی، حیوانات جنگلهای بارانی را معرفی میکند.
مناسبتر برای: کودکان کنجکاوی که مدام درباره حیوانات و طبیعت سؤال میپرسند.
برای کودک ۴ تا ۵ ساله چه کتابی بخریم؟
در این بازه میتوان کتابهایی را انتخاب کرد که موضوعی برای فکر کردن و گفتوگو داشته باشند.
کودک میتواند بیشتر درباره شخصیت، اتفاقات و حتی احساسات موجود در داستان صحبت کند.
کتابهایی درباره:
- احساسات
- دوستی
- خانواده
- تجربههای روزمره
- ترسها و نگرانیهای کودک
- داستانهای طنز و خیالپردازانه
میتوانند جذاب باشند.
اگر میخواهید درباره احساسات حرف بزنید: «چرا امروز غمگینم؟»
این کتاب از مجموعه «اولین احساسات من» برای گروه سنی ۳ تا ۷ سال طراحی شده و موضوع آن شناخت و گفتوگو درباره احساس غم است.
بهتر است چنین کتابی را به جلسه آموزش تبدیل نکنید.
بعد از خواندن میتوانید خیلی ساده بپرسید:
«تو هم تا حالا یه روزی اینطوری شدی؟»
اگر کودک نخواست صحبت کند، لازم نیست اصرار کنیم.
برای کودک ۵ تا ۶ ساله چه کتابی بخریم؟
حالا میتوان سراغ داستانهایی رفت که شخصیت مشخصتر، اتفاقات بیشتر و موضوعی برای ادامه گفتوگو دارند.
در این سن بعضی کودکان از قصههایی لذت میبرند که بتوانند خودشان را جای شخصیت اصلی بگذارند.
میتوان بعد از داستان پرسید:
«اگر تو جای این شخصیت بودی چی کار میکردی؟»
نه برای پیدا کردن جواب درست؛ برای شنیدن فکر کودک.
اگر کودک قصه و خیالپردازی دوست دارد: «قصههای کلاسیک؛ آنه شرلی»
نسخه کودکانه «آنه شرلی» در یارینو برای ۵ سال به بالا معرفی شده، ۳۲ صفحه دارد و داستان آن حول شخصیتی خیالپرداز و پرانرژی شکل میگیرد.
مناسبتر برای: کودکانی که از شخصیتها، قصه و بلندخوانی مشترک با والد لذت میبرند.
برای کودک ۶ تا ۸ ساله چه کتابی بخریم؟
در این دوره انتخابها بسیار گستردهتر میشوند.
بعضی کودکان آرامآرام خواندن مستقل را شروع میکنند، اما این به معنی پایان بلندخوانی والد نیست.
حتی اگر کودک خودش بتواند بخواند، کتاب مشترک والد و کودک میتواند سختتر و جذابتر از چیزی باشد که کودک بهتنهایی قادر به خواندن آن است.
برای این سن میتوان کتابهای:
- داستانی
- تعاملی
- دانستنی
- معمایی
- برچسبی
- انتخابمحور
- طنز
- ماجراجویی
را امتحان کرد.
اگر کودک دوست دارد خودش مسیر داستان را انتخاب کند: «دارلا باید چه کار کند؟»
این کتاب برای ۶ سال به بالا طراحی شده و ساختار داستانی انتخابی دارد؛ یعنی کودک در بعضی قسمتهای داستان برای شخصیت اصلی تصمیم میگیرد و مسیر داستان بر اساس انتخاب او تغییر میکند. کتاب ۷۴ صفحه دارد.
مناسبتر برای: کودکانی که دوست دارند در داستان فقط شنونده نباشند و تصمیم بگیرند.
اگر کودک عاشق هواپیما و وسیله نقلیه است: «کتاب برچسبی هواپیماها»
این کتاب برای ۶ سال به بالا ارائه شده و ترکیبی از اطلاعات کوتاه، تصویر و فعالیت برچسبی درباره هواپیماهاست.
مناسبتر برای: کودکانی که کتاب فعالیتمحور و موضوع وسایل نقلیه را دوست دارند.
از روی رفتار کودک چه کتابی انتخاب کنیم؟
گاهی سن به اندازه رفتار کودک به ما اطلاعات نمیدهد.
اگر کودک زود از کتاب خسته میشود
دنبال این ویژگیها باشید:
متن کمتر + تصویر بیشتر + امکان مشارکت
کتابهای کشویی، چرخان، برچسبی یا کتابهایی که کودک باید چیزی در تصویر پیدا کند میتوانند شروع بهتری باشند.
اگر کودک مدام سؤال میپرسد
کتابهای دانستنی تصویری درباره:
- حیوانات
- بدن
- فضا
- وسایل نقلیه
- طبیعت
میتوانند انتخاب خوبی باشند.
اگر عاشق داستانسازی است
کتابی انتخاب کنید که تصویرهای آن جزئیات کافی برای گفتوگو داشته باشند و داستان فقط یک پیام آموزشی مستقیم نباشد.
اگر درباره احساسات زیاد سؤال میکند
کتاب داستانی درباره خشم، ترس، غم، دوستی یا حسادت میتواند شروع یک گفتوگو باشد؛ نه وسیلهای برای نصیحت کردن کودک.
اگر دوست دارد خودش کاری انجام دهد
کتابهای:
- برچسبی
- کشویی
- چرخان
- فعالیتی
- انتخابمحور
را امتحان کنید.
۵ اشتباه رایج هنگام خرید کتاب کودک
۱. خرید فقط به خاطر اینکه کتاب «آموزشی» است
قرار نیست هر کتاب کودک عدد، حرف یا مهارتی مستقیم آموزش دهد.
قصهای که کودک از شنیدن آن لذت میبرد هم ارزشمند است.
۲. انتخاب کتاب خیلی بالاتر از توان فعلی کودک
اینکه کودک چهار سال دارد به این معنا نیست که باید کتاب پنج یا ششساله بخریم تا «جلو بیفتد».
اگر کتاب برای او بیش از حد دشوار باشد، ممکن است علاقهاش کمتر شود.
۳. نادیده گرفتن علاقه کودک
اگر فرزندتان عاشق ماشین است، شروع کتابخوانی با کتابی درباره ماشین شاید بسیار موفقتر از کتابی باشد که بزرگسال آن را مهمتر میداند.
۴. تبدیل کتابخوانی به امتحان
بعد از هر صفحه لازم نیست بپرسیم:
«چی شد؟»
«اسمش چی بود؟»
«چه رنگی بود؟»
گاهی فقط داستان را بخوانید و با هم لذت ببرید.
۵. اجبار به تمام کردن کتاب
کودک وسط داستان خسته شد؟
اشکالی ندارد.
میتوانید کتاب را ببندید و بعداً برگردید.
هدف اولیه این است که کتاب با احساس خوشایند همراه شود.
قبل از خرید کتاب، در ۳۰ ثانیه این کار را انجام دهید
اگر در فروشگاه حضوری هستید، کتاب را باز کنید.
اگر آنلاین خرید میکنید، تصاویر داخل کتاب و مشخصات محصول را ببینید.
سپس فقط این سؤالها را پاسخ دهید:
۱. مقدار متن برای کودک من مناسبه؟
۲. تصویرها براش جذابن؟
۳. موضوع رو دوست داره؟
۴. داستان یا فعالیت رو میتونه دنبال کنه؟
۵. دوست دارم این کتاب رو بیشتر از یکبار باهاش بخونم؟
اگر بیشتر جوابها مثبتاند، احتمالاً انتخابتان منطقیتر از خرید صرفاً بر اساس عبارت «مناسب ۵ سال» روی جلد است.
راهنمای خیلی سریع انتخاب کتاب بر اساس سن
|
سن تقریبی |
دنبال چه کتابی باشیم؟ |
|
۲ تا ۳ سال |
تصویر بزرگ، متن کم، کتاب تعاملی و مقاوم |
|
۳ تا ۴ سال |
داستان کوتاه، حیوانات و موضوعات آشنا، تصاویر قابل گفتوگو |
|
۴ تا ۵ سال |
داستان، احساسات، دوستی و اتفاقات قابل پیشبینی |
|
۵ تا ۶ سال |
شخصیت و داستان منسجمتر، خیالپردازی و گفتوگو |
|
۶ تا ۸ سال |
داستان طولانیتر، دانستنی، برچسبی، معمایی و کتابهای انتخابمحور |
این جدول فقط یک راهنمای اولیه است؛ تجربه و علاقه واقعی کودک همیشه باید در تصمیم نهایی نقش داشته باشد.
جمعبندی؛ بهترین کتاب برای کودک من کدام است؟
برای انتخاب کتاب کودک، عدد روی جلد نقطه شروع خوبی است؛ اما پایان تصمیم نیست.
قبل از خرید به سه چیز بیشتر از همه توجه کنید:
سن و تجربه کتابخوانی کودک
علایق واقعی او
نوع تجربهای که کتاب ایجاد میکند
گاهی بهترین انتخاب، کتابی نیست که بیشترین ادعای آموزشی را دارد؛ بلکه کتابی است که کودک بعد از تمام شدنش میگوید:
«دوباره بخونش!»
اگر این اتفاق بیفتد، احتمالاً یکی از مهمترین قدمها برای ایجاد رابطه مثبت کودک با کتاب را برداشتهایم.
کتاب مناسب کودک را در یارینو پیدا کنید
در یارینو میتوانید کتابها را بر اساس گروه سنی، موضوع و نوع فعالیت بررسی کنید و با توجه به علایق کودک، گزینه مناسبتری انتخاب کنید.
همچنین اگر به دنبال بازی هستید، میتوانید راهنمای «انتخاب بازی فکری بر اساس سن کودک؛ از ۲ تا ۸ سال» را نیز مطالعه کنید.
عبارت بالا به مقاله مربوط در یارینو لینک شود.
تنظیمات پیشنهادی سئو
عنوان اصلی مقاله:
برای هر سن چه کتابی بخریم؟ راهنمای انتخاب کتاب کودک از ۲ تا ۸ سال
عنوان پیشنهادی برای نمایش در گوگل:
راهنمای انتخاب کتاب کودک بر اساس سن | ۲ تا ۸ سال
عبارت کلیدی اصلی:
انتخاب کتاب کودک بر اساس سن
عبارتهای مرتبط:
- کتاب مناسب سن کودک
- بهترین کتاب کودک
- کتاب مناسب کودک ۲ ساله
- کتاب برای کودک ۳ ساله
- کتاب مناسب کودک ۴ ساله
- کتاب برای کودک ۵ ساله
- کتاب کودک ۶ ساله
- کتاب مناسب کودک ۷ ساله
- راهنمای خرید کتاب کودک
- برای کودک چه کتابی بخریم
توضیحات متا:
برای هر سن چه کتابی بخریم؟ راهنمای کاربردی انتخاب کتاب کودک از ۲ تا ۸ سال بر اساس مقدار متن، تصویر، موضوع، علایق کودک و چند پیشنهاد از یارینو.
نشانی پیشنهادی صفحه:
/blog/راهنمای-انتخاب-کتاب-کودک-بر-اساس-سن
دستهبندی پیشنهادی:
راهنمای کتاب و کتابخوانی کودک
متن جایگزین تصویر شاخص:
راهنمای انتخاب کتاب کودک بر اساس سن
متن پیشنهادی روی تصویر:
برای هر سن چه کتابی بخریم؟
نویسنده:
[نام و نام خانوادگی]
کارشناس ارشد روانشناسی بالینی
آخرین بازبینی و بهروزرسانی:
[تاریخ]
این مطلب با هدف راهنمایی عمومی والدین تهیه شده است و ردههای سنی پیشنهادی باید در کنار علایق، تجربه و ویژگیهای فردی هر کودک در نظر گرفته شوند.
